Đỗ Đức Dũng
Từ ngày 1 tháng 10 năm 2026, tôi chính thức nghỉ hưu, khép lại hơn ba mươi hai năm công tác kể từ khi về Viện Quy hoạch Thủy lợi Miền Nam vào tháng 8 năm 1994. Hơn mười năm làm Viện trưởng, rồi những tháng công tác tại Trung tâm Quy hoạch và Điều tra tài nguyên nước quốc gia, đã cho tôi nhiều trải nghiệm và cũng để lại nhiều điều muốn suy nghĩ thêm.
Khi chuẩn bị nghỉ hưu, tôi đã nghĩ đến câu hỏi: rồi mình sẽ làm gì? Bây giờ, khi quyết định đã trở thành một dấu mốc trong cuộc đời, câu hỏi ấy gần gũi hơn. Tôi muốn sắp xếp lại thời gian, dành sự quan tâm đầy đủ hơn cho sức khỏe, gia đình và những công việc mình còn yêu thích.
Tôi vẫn còn thương nghề. Những dòng sông, những vùng đất, những bài toán về nguồn nước đã gắn với tôi hơn ba mươi năm. Còn nhiều vấn đề tôi muốn hiểu sâu hơn, nhiều điều đã làm mà tôi muốn nhìn lại bằng một tâm thế thong thả hơn.
Trước hết, tôi muốn tiếp tục học.
Công nghệ đang thay đổi nhanh. Mô hình toán, bản đồ số, dữ liệu và trí tuệ nhân tạo mở ra nhiều cách tiếp cận mới. Thời gian qua, tôi vẫn học HEC-RAS, tìm hiểu WebGIS, phát triển WebBASSIM và thử dùng AI để hỗ trợ nghiên cứu, viết và kiểm tra tài liệu. Càng học, tôi càng thấy mình còn nhiều điều cần tìm hiểu.
Sau nghỉ hưu, tôi mong có thời gian đi đến tận cùng một câu hỏi, hiểu rõ một phương pháp, làm được một ví dụ rồi kiểm tra xem kết quả có hợp lý hay không. Niềm vui ấy rất cụ thể: hiểu thêm một điều, giải được một vướng mắc, làm cho công việc sáng rõ hơn.
Tôi muốn tiếp tục làm một số việc chuyên môn trong khả năng của mình.
Có thể là đọc và góp ý một đề cương, trao đổi về một phương án quy hoạch, cùng đồng nghiệp kiểm tra số liệu hoặc xem lại kết quả mô hình. Tôi cũng mong có dịp hỗ trợ Viện về những vấn đề chiến lược và kỹ thuật phù hợp, tham gia các trao đổi khoa học và đồng hành với những công việc mà kinh nghiệm của mình còn có ích.
Tôi muốn chọn những công việc phù hợp và dành cho chúng một khoảng thời gian vừa sức. Khi nhận một công việc, tôi muốn dành đủ sự tập trung để làm đến nơi đến chốn. Tôi muốn giữ được sự chủ động ấy trong chặng đường mới.
Một điều nữa tôi muốn làm là viết.
Trong hơn ba mươi năm làm nghề, có những kinh nghiệm được ghi trong báo cáo, nhưng cũng có nhiều điều nằm trong các cuộc trao đổi, những lần đi thực địa, những vướng mắc khi xử lý số liệu hay lựa chọn giải pháp. Tôi muốn lần lượt ghi lại những điều mình còn nhớ, còn hiểu và có thể chia sẻ.
Tôi muốn viết về cách đặt câu hỏi trước một bài toán quy hoạch; về việc kiểm tra một mô hình trước khi tin vào kết quả; về khoảng cách giữa phương án trên giấy và điều kiện thực hiện. Tôi cũng muốn suy nghĩ thêm về cách phản biện để công việc tiến lên, cách trao đổi khi đồng nghiệp khác nhau về quan điểm và những điều người trẻ cần tích lũy để làm nghề vững vàng.
Nhìn lại một công việc cũ, có thể tôi sẽ nhận ra những điểm trước đây mình chưa thấy hết. Vì vậy, viết cũng là một cách tự học. Muốn trình bày cho rõ, mình phải xem lại căn cứ, hiểu đúng điều đã xảy ra và cân nhắc điều có thể rút ra từ đó.
Trang doducdung.net sẽ là nơi tôi làm việc ấy, từng bài một.
Ở đó, tôi muốn giữ cả những bài chuyên môn lẫn chuyện gia đình, đồng nghiệp và ký ức. Những con người đã cùng mình đi qua một chặng đường cũng là một phần quan trọng của cuộc đời làm nghề. Viết về họ giúp tôi gìn giữ những điều đáng quý và bày tỏ lòng biết ơn.
Tôi chưa đặt cho mình một lịch viết dày. Có điều muốn nói, tôi sẽ ghi lại; có vấn đề cần nghiên cứu, tôi sẽ dành thời gian tìm hiểu. Một bài viết rõ ý, có căn cứ và có ích cho người đọc đã là một kết quả đáng vui.
Tôi cũng muốn tiếp tục trao đổi với các đồng nghiệp trẻ.
Người trẻ có sự nhanh nhạy, khả năng tiếp cận công nghệ và nhiều cách nhìn mới. Tôi có thể đóng góp một phần kinh nghiệm thực tiễn, cùng các em xem lại một giả thiết, một cách tính hay một kết luận. Qua những cuộc trao đổi ấy, chính tôi cũng được học thêm.
Nếu có điều gì muốn nhắn gửi, tôi mong các em giữ thói quen hỏi đến nơi đến chốn và kiểm tra những điều mình đang sử dụng. Phần mềm cho một kết quả rất nhanh, nhưng người làm nghề vẫn cần hiểu kết quả ấy được tạo ra từ đâu và dùng được trong điều kiện nào. Với AI cũng vậy.
Tôi muốn dành thời gian cho gia đình và sức khỏe một cách cụ thể hơn.
Những việc chuyên môn sẽ được sắp xếp cùng với sinh hoạt, vận động, học lái xe và những niềm vui bình dị. Tôi mong có thêm những khoảng thời gian dành cho người thân, được làm những việc mình thích mà trước đây thường để lại sau.
Tôi biết các dự định sẽ còn thay đổi khi bắt tay thực hiện. Có việc phù hợp hơn mình nghĩ, có việc cần thu hẹp lại. Tôi sẽ bắt đầu từ những việc nhỏ: hoàn thành một bài viết, học thêm một công cụ, góp ý một báo cáo, trao đổi một vấn đề còn vướng.
Sau nghỉ hưu, tôi mong tiếp tục sống những ngày có ích và có niềm vui. Giữ được sự ham học, làm được việc vừa sức, ở bên gia đình và còn có thể chia sẻ với đồng nghiệp — với tôi, đó là những điều đáng để bắt đầu.
Những dòng sông vẫn còn nhiều điều để tôi học. Tôi muốn dành chặng đường phía trước để hiểu thêm, viết lại và góp một phần nhỏ trong khả năng của mình.
Tôi hy vọng mình sẽ có đủ sức khỏe và sự bền lòng để thực hiện những điều giản dị ấy.