Nhân và Nghĩa thương yêu,
Nếu chữ đầu tiên ba muốn nói là MÌNH, chữ thứ hai là LÀM.
Ba đã làm việc hơn ba mươi năm. Nhìn lại chặng đường ấy, ba không nghĩ mình có một bí quyết đặc biệt nào để truyền cho các con.
Nếu phải nói một điều, có lẽ rất đơn giản: Việc gì đã nhận thì cố gắng làm cho đến nơi đến chốn.
Ngày trẻ, ba cũng bắt đầu từ những công việc chuyên môn bình thường. Không ai mới bước vào nghề đã được giao những việc lớn. Mình làm việc nhỏ. Học từ người đi trước. Sai thì sửa. Không biết thì hỏi. Làm được việc này rồi người ta mới tin giao việc khác. Cứ như vậy, từng chút một.
Nhiều năm sau nhìn lại, ba mới thấy một sự nghiệp không được tạo nên bởi một vài thời điểm thật rực rỡ. Nó được tạo nên từ hàng nghìn ngày rất bình thường mà mình vẫn cố gắng làm tốt công việc của mình. Ba muốn các con hiểu giá trị ấy.
Thời đại của các con có rất nhiều công cụ tốt hơn thời ba. Internet, công nghệ và trí tuệ nhân tạo có thể giúp các con học nhanh hơn, làm việc nhanh hơn và giải quyết được nhiều việc mà thế hệ ba trước đây phải mất rất nhiều thời gian. Hãy tận dụng những công cụ ấy. Nhưng đừng để chúng tạo cho mình ảo tưởng rằng công cụ có thể thay thế hoàn toàn việc học hỏi, suy nghĩ và nỗ lực của chính mình. Công cụ có thể hỗ trợ rất nhiều, nhưng trách nhiệm đối với kết quả cuối cùng vẫn là của mình.
Ba cũng muốn các con phân biệt hai chuyện: Làm nhiều và làm có giá trị.
Ngày trẻ, có lúc ba cũng nghĩ rằng chăm chỉ nghĩa là phải làm thật nhiều. Sau này ba hiểu thêm rằng chăm chỉ rất quý, nhưng nếu không biết việc nào quan trọng thì mình có thể rất bận mà vẫn không tiến được bao xa. Vì vậy, hãy chăm chỉ. Nhưng hãy học cách chọn đúng việc. Làm đúng việc. Và làm cho tốt.
Nhân đã bước vào đời sống nghề nghiệp. Nghĩa đang chuẩn bị cho chặng đường ấy. Ba không quá quan tâm công việc các con bắt đầu có thật ‘oai’ hay không, chức danh có đẹp hay không. Ba quan tâm hơn đến ba câu hỏi: Con học được gì? Con tạo ra giá trị gì? Và người khác có thể tin tưởng giao việc cho con hay không? Nếu câu trả lời ngày càng tốt hơn, các con đang đi đúng hướng.
Có một điều nữa ba muốn nói. Đừng coi thường bất kỳ công việc chân chính nào. Một người thợ làm tốt công việc của mình đáng quý hơn một người có chức danh đẹp nhưng làm việc thiếu trách nhiệm. Giá trị của lao động không nằm ở việc người khác gọi mình bằng danh xưng gì. Nó nằm ở giá trị mình tạo ra.
Sau hơn ba mươi năm làm việc, nếu ba phải nói với hai con một câu thật ngắn, ba sẽ nói: Đừng chỉ nói mình muốn trở thành người thế nào. Hãy nhìn vào những việc mình làm mỗi ngày. Bởi cuối cùng, cuộc đời không được tạo nên bằng những điều chúng ta định làm. Nó được tạo nên bằng những việc chúng ta thực sự đã làm.
Ba mong sau này, dù làm công việc gì, ở đâu và giữ vị trí nào, hai con cũng có thể tự hào rằng: việc mình đã nhận, mình đã cố gắng làm bằng tất cả trách nhiệm của mình. Đối với ba, như vậy đã là một phẩm chất rất đáng quý của một người đàn ông trưởng thành.
Ba Dũng